Als u terecht moet staan voor een strafbaar feit ontvangt u een dagvaarding om voor het gerecht te voorschijnen. In de dagvaarding kunt u lezen welk feit de officier van justitie u ten laste legt. U vindt in de dagvaarding informatie over waar en wanneer de behandeling van uw zaak zal plaatsvinden. Op de achterkant van de dagvaarding vindt u informatie over de rechten waarvan u gebruik kunt maken, zoals het recht op een tolk en het recht op rechtsbijstand.

Zit u in voorarrest dan geldt een aantal andere regels, waar het huis van bewaring u over kan informeren.

Termijn ontvangst dagvaarding

Hoe lang het duurt voordat u een dagvaarding ontvangt, is afhankelijk van de ernst en complexiteit van uw zaak. Voor eenvoudige zaken geldt vanaf het moment van constatering tot het moment waarop u gedagvaard wordt, een termijn van maximaal anderhalf jaar.

Termijn tussen ontvangst dagvaarding en dag terechtzitting

De termijn die minimaal tussen ontvangst van de dagvaarding en de dag van de terechtzitting moet zitten, wordt bepaald door de soort rechter waar u moet verschijnen. Moet u bij de meervoudige kamer of de kantonrechter verschijnen, dan is de termijn minimaal tien dagen. Moet u bij de politierechter komen, dan is de termijn minimaal drie dagen.

Bezwaar tegen dagvaarding

Als u vindt dat u ten onrechte bent gedagvaard, kunt u bij de griffie van de rechtbank een bezwaarschrift indienen. Het bezwaarschrift richt u aan de rechtbank waar u moet voorkomen. In het bezwaarschrift omschrijft u zo duidelijk mogelijk waarom u het niet eens bent met de dagvaarding, bijvoorbeeld omdat u meent dat u niet schuldig bent. De rechtbank zal een beslissing nemen over uw bezwaarschrift..

Aanwezigheid op de terechtzitting

U bent niet verplicht op de zitting te verschijnen. U kunt uw verdediging overlaten aan uw advocaat, maar u moet hem daarvoor machtigen. De rechter moet beoordelen of hij daarmee instemt.

Verstek

Als u niet reageert op de dagvaarding, niet op de zitting verschijnt en u uw advocaat niet machtigt uw verdediging te voeren, kan de rechter uw zaak bij verstek behandelen. Soms zal de rechter geen verstek verlenen, omdat hij het noodzakelijk vindt dat u aanwezig bent. De zaak wordt dan uitgesteld en u wordt nogmaals opgeroepen. Wilt u wel reageren maar niet op de zitting verschijnen, dan kunt u de rechter een brief schrijven. In deze brief geeft u uw mening over hetgeen u in de dagvaarding wordt verweten. Is de rechter van mening dat u absoluut op de zitting aanwezig moet zijn, dan kan hij u laten halen door de politie.

Behandeling van de zaak

Heeft u een overtreding begaan dan komt u bij de politierechter of kantonrechter terecht. Wordt u ervan verdacht een misdrijf te hebben gepleegd, dan gaat uw zaak naar de strafsector van de rechtbank. De rechter zal u ondervragen. Als verdachte bent u niet verplicht om op deze vragen te antwoorden. Als de rechter voldoende weet over uw zaak, geeft hij het woord aan de officier van justitie. Deze zal nu op zijn beurt zeggen wat hij van de zaak vindt. Dat heet het requisitoir. Tenslotte zegt hij welke beslissing er volgens hem zou moeten worden genomen. Dat is de eis. De eis is een voorstel van de officier van justitie, de rechter kan anders beslissen. Nadat de officier van justitie zijn eis heeft voorgelezen, krijgt u of uw advocaat het woord. U kunt dan alles naar voren brengen waarvan u denkt dat het van belang is. Dit heet het pleidooi. De officier mag daar weer op reageren. Vervolgens krijgt u of uw advocaat nogmaals het woord.

Vonnis

Het proces eindigt uiteindelijk met een vonnis van de rechter. Dit kan zijn:

• vrijspraak, als het ten laste gelegde feit niet bewezen wordt verklaard;
• ontslag van rechtsvervolging, als het bewezen feit of de dader niet strafbaar is;
• een veroordeling.

De rechter kan u veroordelen tot een geldboete, gevangenisstraf of het verrichten van werkzaamheden (de taakstraf).

Uitspraak

De politierechter of kantonrechter doet meestal onmiddellijk na de zitting uitspraak. De meervoudige kamer van de rechtbank doet in het algemeen niet direct uitspraak. De president van de rechtbank vertelt u aan het einde van de zitting wanneer de uitspraak zal zijn. Dat moet binnen veertien dagen na de zitting. U bent niet verplicht om bij de uitspraak aanwezig te zijn. U kunt ook bij de griffie van de rechtbank informeren hoe het is afgelopen.