De wet bepaalt wanneer een rechterlijke uitspraak of een alimentatieovereenkomst kan worden gewijzigd. Een alimentatieovereenkomst kan bij latere uitspraak worden gewijzigd, wanneer die overeenkomst door een wijziging van omstandigheden niet langer aan de wettelijke maatstaven (dat wil zeggen behoefte en draagkracht) voldoet. Verder kan een alimentatieovereenkomst ook worden gewijzigd als deze is aangegaan met grove miskenning van de wettelijke maatstaven. Dit betekent dat er een duidelijke wanverhouding  moet bestaan tussen het alimentatiebedrag dat de rechter zou hebben vastgesteld en het bedrag dat partijen met elkaar hebben afgesproken.

Als de rechter een alimentatieovereenkomst wijzigt zal deze aansluiting zoeken bij wat partijen voor ogen heeft gestaan bij de vaststelling van de alimentatieovereenkomst.

De rechter stelt in de alimentatiebeschikking ook een datum van de wijziging vast. Een verlaging of intrekking van alimentatie met terugwerkende kracht is denkbaar als de alimentatiegerechtigde inkomsten voor de alimentatieplichtige  verzwijgt.

In een uitspraak van 22 april 2009 heeft het Gerechtshof ‘s-Gravenhage de door de man te betalen partneralimentatie van €2.500,- bruto per maand gewijzigd en met terugwerkende kracht (met ingang van de datum waarop de echtscheiding werd ingeschreven in de registers) bepaald op € 12.500,- bruto per maand. In deze zaak werd namelijk een hogere in plaats van een lagere alimentatiebijdrage vastgesteld.  Voor de man betekende dit dat er een nabetalingsverplichting ontstond.